Historie van Rhenen

muntRhenen, Elst en Achterberg zijn gezegend met een rijk verleden. De strategische ligging heeft ervoor gezorgd dat er sporen te vinden zijn van de lokale historie door de eeuwen heen. De stad lag net ten noorden van de Betuwe, de rivierdelta die door de Romeinen werd geaccepteerd als hun noordgrens de Limes. Veel Romeinse verkenningstochten zijn dan ook in deze contreien gemaakt.

Rhenen verkreeg in 1258 stadsrechten nadat de plaats in 855 als ‘villa Hreni’ (buurschap Rhenen) voor het eerst werd genoemd. In de Middeleeuwen was Rhenen het meest vooruitgeschoven steunpunt van de bisschop van Utrecht in zijn voortdurende strijd tegen de graven, later hertogen, van Gelre. De bisschop bezat hier het kasteel Ter Horst, dat uiteindelijk in 1543 werd afgebroken. Na de centralisatie van het landsbestuur door keizer Karel V bleef Rhenen eeuwenlang een rustig garnizoensstadje, dat als een van de vijf steden van het Sticht een bescheiden rol speelde in het bestuur van het gewest.

In de zeventiende eeuw had de verdreven koning Frederik V van de Palts, de Winterkoning, een zomerresidentie in Rhenen. Hij liet het paleis in 1629-1kasteeltuin631 bouwen naar ontwerp van de Haagse schilder/architect Bartholomeus van Bassen. Dit Koningshuis, zoals het werd genoemd, werd in 1812 afgebroken. Momenteel herinneren in Rhenen alleen nog een gedenksteen, wat restanten in het museum en de straatnaam Frederik van de Paltshof aan het verblijf van de vorst.

In mei 1940 werd er hevig gevochten bij Rhenen tussen Duitsers en Nederlanders tijdens de Slag om de Grebbeberg. Het stadje werd zwaar gehavend, 162 woningen geheel verwoest, terwijl circa duizenduizicht huizen zwaar beschadigd waren. De Cunerakerk en toren stonden nog overeind en konden worden gerestaureerd. Al snel maakte architect ir. C. Pouderoyen in korte tijd een ontwerp voor de herbouw van het stadje. Daarbij werd bewust niet gekozen voor het weer opbouwen van de verwoeste huizen, maar voor een nieuw ontwerp naar de ideeën van de Delftse School. Pouderoyen koos er ook voor om de provinciale weg door het centrum te laten lopen, in plaats van eromheen. In de loop van 1942 was het reconstructieplan grotendeels uitgevoerd. Tijdens de gevechten van 1944 en 1945, bij de bevrijding van Nederland, werd Rhenen nogmaals getroffen.

In de decennia die volgden na dit grote conflict kwam de snelle uitbreiding van de drie kernen van de gemeente Rhenen.

In 2008 vierde de stad zijn 750-jarige bestaan.
Op Koninginnedag 2012 bracht koningin Beatrix samen met haar familie een bezoek aan Rhenen en Veenendaal.koninginnedag2012